Son yıllarda kamuoyunda "akıllı lens" adıyla tanıtılan çok odaklı göz içi lensleri, gözlük kullanımını azaltma veya ortadan kaldırma vaadiyle giderek daha fazla gündeme geliyor.

Uzak, orta ve yakın mesafede gözlüksüz görme beklentisi oluşturan bu uygulamalar, özellikle 45 yaş sonrasında yakın görme güçlüğü yaşayan kişiler tarafından ilgi görüyor.

Ancak bu yöntemin avantajları kadar göz ardı edilmemesi gereken olumsuz yönleri de bulunuyor. Uzmanların dikkat çektiği en önemli konulardan biri, her hastanın bu lenslerden aynı görsel performansı elde edememesi. Gözlükten kurtulma beklentisiyle yapılan bir ameliyatın, bazı kişilerde yeni görme şikâyetlerine neden olabileceği unutulmamalı.

Gece Görüşünde Işık Halkaları ve Kamaşma Riski

Çok odaklı göz içi lenslerinin dikkat çeken yan etkilerinden biri, özellikle düşük ışıklı ortamlarda ortaya çıkabilen görsel problemlerdir. Bazı hastalar gece araç farlarının ve sokak lambalarının çevresinde ışık halkaları (halo), ışık saçılması ve kamaşma yaşayabiliyor.

Bu etkiler, kişinin gece görüş konforunu azaltabildiği gibi karşıdan gelen araçların farlarını değerlendirmesini ve düşük ışık koşullarında çevresini algılamasını da zorlaştırabiliyor. Ayrıca bazı lens tasarımlarında kontrast duyarlılığında azalma görülebiliyor.

Özellikle gece araç kullananlar, profesyonel sürücüler ve pilotlar açısından bu ihtimal ameliyat öncesinde ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi gereken bir konu. Bu meslek grupları için tek başına gözlüksüz görme hedefiyle karar verilmesi doğru bir yaklaşım olmayacaktır.

Ameliyat Olmak, Gözlük İhtiyacını Tamamen Ortadan Kaldırmayabilir

Akıllı lens uygulamalarında hastaların en önemli beklentilerinden biri, ameliyat sonrasında bir daha gözlük kullanmamak. Ancak bu beklenti her zaman gerçekleşmeyebilir.

Ameliyat sonrasında kalan kırma kusurları, astigmatizma, gözün mevcut yapısı ve diğer görsel faktörler nedeniyle bazı hastalar yakın veya uzak mesafede gözlük kullanmaya devam edebilir. Çok odaklı lenslerin sağladığı görme performansı da kişiden kişiye değişebilir.

Dolayısıyla hastaların ameliyat öncesinde yalnızca gözlükten kurtulma ihtimalini değil, ameliyat sonrasında gözlük kullanma gereksiniminin devam edebileceğini de bilmesi gerekiyor.

Her 45 Yaş Üstü Kişi Akıllı Lens Adayı Değil

45 yaş sonrasında ortaya çıkan presbiyopi, yani yakını görme güçlüğü, kişilerin gözlük kullanımına yönelik alternatifleri araştırmasına neden oluyor. Ancak yaşın ilerlemesi veya yakın gözlüğü kullanmaya başlanması, doğrudan göz içi lens ameliyatı için uygunluk anlamına gelmiyor.

Gözün anatomik özellikleri, kornea ve retina sağlığı, mevcut göz hastalıkları, kişinin mesleği, günlük yaşam alışkanlıkları ve görsel beklentileri birlikte değerlendirilmelidir.

Üstelik çok odaklı göz içi lensi yerleştirildikten sonra ortaya çıkan memnuniyetsizlik durumlarında lens değişimi gibi ikinci cerrahi girişimler gündeme gelebilir. Ancak bu tür işlemler de yeni riskler taşıyan cerrahi müdahalelerdir.

Gözlükten Kurtulma İsteği, Görme Kalitesinin Önüne Geçmemeli

Gözlük, yalnızca bir görme kusurunu düzeltmeye yarayan araç değildir. Kişinin ihtiyaçlarına göre değiştirilebilen, cerrahi müdahale gerektirmeyen ve farklı mesafelerde görme ihtiyaçlarına yönelik çözümler sunabilen önemli bir optik üründür.

Elbette göz içi lens uygulamaları, uygun hastalarda önemli avantajlar sağlayabilir. Ancak bu uygulamaların herkes için ideal bir çözüm gibi sunulması doğru değildir. Ameliyat kararı verilmeden önce olası yan etkiler, görsel ödünleşimler ve ameliyat sonrasında karşılaşılabilecek durumlar açıkça anlatılmalıdır.